Başlıca Dil Grupları ve Türkçenin Dünya Dilleri Arasındaki Yeri

Dil Grupları:

Diller, kelime yapılarının ortak ve farklı özelliklerine göre üçe ayrılır. Bunlara dil grupları denir:

1. Tek heceli diller

Kelimeler tek hecelidir. Yapım ve çekim ekleri yoktur. Kelimeler cümledeki kullanım yerlerine göre anlam kazanırlar. Çince, Japonca.

2. Eklemeli (bitişken) diller

Kelimelerin kökleri değişmez, Kullanımda kelimeye getirilen ekler, kelimelerin anlamlarını ve görevlerini belirler. Türkçe, Moğolca, Macarca.

3. Çekimli (bükümlü) diller

Kelimeler kullanımda değişiklerle uğrar. Ön-ek, iç-ek, son-ek kavramları vardır. Bazılarında ünsüzler değişmez, ünlüler değiştirilerek yeni kelimeler yapılır. Yani kökler ünsüzlerden ibarettir. Arapça, Farsça, İngilizce, Hintçe vb.

 Dil Aileleri:

Diller, köken bakımından aralarında bulunan akrabalık bağlarına göre ailelere ayrılırlar. Burada esas alınan, “ana dil”dir. Akraba diller bu ana dilden ayrılmıştır. Ana dilden ayrılan diller farklı birer dil olduktan sonra bu diller içerisinde lehçeler, şiveler ve ağızlar oluşabilir.

Başlıca dil aileleri şunlardır:

1. Hint-Avrupa Dilleri

a. Asya Dilleri: Hintçe, Farsça

b. Avrupa Dilleri:Germen Dilleri (Almanca, İngilizce), Lâtin Dilleri (İtalyanca, Fransızca, İspanyolca), Slav Dilleri (Rusça, Bulgarca, Sırpça)

2. Hami-Sami Dilleri: Arapça, İbranice

3. Çin-Tibet Dilleri: Çince, Tibetçe

4. Ural-Altay Dilleri

a. Ural Dilleri: Fince, Macarca

b. Altay Dilleri: Türkçe, Moğolca, Mançu-Tunguz dilleri

5. Bantu Dilleri: Habeşçe, Afrika dilleri

Türkçenin Dünya Dilleri Arasındaki Yeri

1. Türkçe Ural-Altay dil ailesinin Altay koluna mensuptur.

2. Türkçe eklemeli (sondan eklemeli) bir dildir. Değişmez kökler, yapım ve çekim ekleri vardır. Öncelik yapım eklerinindir. Yapım ekleri anlam; çekim ekleri de görev belirler.

3. Türkçede kalınlık-incelik ve düzlük-yuvarlaklık uyumları vardır. Ünsüzler arasında da sertlik-yumuşaklık uyumu vardır.

4. Söz diziminde kelimeler yardımcı öğelerden ana öğeye doğrudur.

Türklerin Kullandığı Alfabeler

Türklerin kullandığı alfabeler tarih sırasına göre şunlardır:

1. Göktürk Alfabesi

Göktürk Kitabeleri bu alfabeyle yazılmıştır. Kitabeler ilk defa Danimarkalı Wilhelm Thomsen tarafından okunmuştur. Bu alfabe ayrık harflidir. 38 harften oluşur. Sağdan sola yazılır. Satırlar yukarıdan aşağıyadır.

2. Uygur Alfabesi

Arap alfabesine benzer. Bu alfabeyle Kutadgu Bilig ve Atabetül-hakayık yazılmıştır.

3. Arap Alfabesi

Sağdan sola yazılır. Harfler birleştirilebilir. Kutadgu Bilig, Atabetül-hakayık ve Divanu Lûgatit-türk bu alfabeyle yazılmıştır. Arapça Türkçedeki bütün sesleri karşılamamaktaydı.

4. Lâtin Alfabesi

1 Kasım 1922’de kabul edilen Lâtin alfabesi Türkçedeki seslerin hepsini karşıladığı gibi, öğretimi de kolay bir alfabedir.

5. Kiril Alfabesi

Yunan alfabesinden geliştirilmiş Rus alfabesidir. Sovyetler Birliğinin dil konusundaki emperyalist politikası ile 1940 yılından itibaren bu coğrafyadaki Türkler tarafından kullanılan bu alfabe, birliğin dağılması sonucu değiştirilmeye başlanmış, ilk olarak Azerbaycan’da Lâtin alfabesi kullanılmıştır.

Dil Hakkında